Конституциялық Сот шартты түрде мерзімінен бұрын босату мәселесін қарау кезінде сотталған адамның мінез-құлқын ескеруге қатысты өтінішті қарады.
Соттың түсіндіруінше, күзетпен ұстау уақытының жаза мерзіміне есептелуі бұл кезеңді жазаны өтеу кезеңімен теңестірмейді. Үкім заңды күшіне енгенге дейін кінәсіздік презумпциясы қолданылады. Сонымен қатар, күзетпен ұстау жағдайлары сот тағайындаған жазаны орындау кезіндегідей көлемде түзеу ықпалын көрсетуге бағытталмаған.
Шартты түрде мерзімінен бұрын босату үшін заңда белгіленген жаза мерзімінің белгілі бір бөлігін өтеу ғана жеткіліксіз. Бұл ретте сотталған адамның жазасын өтеу кезеңіндегі мінез-құлқы мен түзелу дәрежесі де бағалануға тиіс. Сонымен бірге, заңнама адамның күзетпен ұстау кезеңіндегі мінез-құлқы туралы мәліметтерді ескеруге де мүмкіндік береді.
Бұл ұстаным шартты түрде мерзімінен бұрын босату туралы өтінішхаттарды дайындау кезінде маңызды. Адвокат ең алдымен сенім білдірушінің жазасын өтеу кезеңіндегі мінез-құлқы мен түзелгенін растайтын дәлелдемелерді жинақтап, оларды үкім заңды күшіне енгенге дейінгі мінез-құлқын сипаттайтын материалдармен толықтырғаны жөн.
Дереккөз:Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты, 2026 жылғы 6 қараша.